Để thị trường chứng khoán Việt Nam đạt quy mô ít nhất 100% GDP một cách bền vững, trọng tâm không chỉ nằm ở việc đạt được bề nổi của con số mà là phải nâng cao chất lượng của cả nền kinh tế (mẫu số GDP) và quy mô vốn hóa thị trường (tử số).
Khi cùng so sánh với các quốc gia lớn trên thế giới thì con số 100% hoàn toàn khả thi trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam chúng ra đang bước vào giai đoạn tăng tốc trong chu kỳ mới.
Bài học quá khứ: Con số 100% là chưa đủ
Nhìn vào năm 2021 chúng ta có thể thấy được sự thiếu bền vững rất rõ ràng. Khi giá Vốn hoá thị trường tăng nhanh chóng được hậu thuẫn bởi chính sách tiền tệ để hỗ trợ kinh tế, trong khi đó "mẫu số" GDP bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi đại dịch. Vì vậy, ngay sau đó khi những chính sách bị thắt chặt câu chuyện vốn hóa thị trường ngay tại thời điểm đó bị ảnh hưởng nghiêm kéo theo hệ luỵ tài sản tài chính đặc biệt là Cổ phiếu, Vốn hoá TTCK bị ảnh hưởng rất sốc trong Ngắn hạn.
Vậy câu hỏi tiếp tục được đặt ra làm sao có thể giải Bài toán Vốn hoá một cách bền vững hơn?
Để đạt được tỷ lệ 100% một cách thực chất, vốn hóa thị trường không thể dựa vào các thủ thuật "kéo giá" hay đẩy giá một vài mã cổ phiếu trụ cột. Thay vào đó, thị trường cần phát triển dựa trên hai con đường: gia tăng lượng hàng hóa trên thị trường sơ cấp (phát hành mới) và tăng trưởng giá trị doanh nghiệp trên thị trường thứ cấp.
Mỗi con đường đều sẽ có những Ưu điểm và Nhược điểm riêng. Vì vậy một vài ý tưởng được đề xuất đưa ra có thể tham khảo như:
Quá trình này cần được xây dựng trên các trụ cột cốt lõi:
+ Nâng cấp nền tảng vận hành: Thị trường chứng khoán cần được trang bị công nghệ vận hành hiện đại, giao dịch thuận tiện và tuân thủ chặt chẽ các tiêu chuẩn, quy định quốc tế.
+ Thúc đẩy nguồn hàng hóa chất lượng (Niêm yết mới): Cần liên tục gia tăng quy mô hàng hóa cho thị trường. Động lực lớn nhất sẽ đến từ việc cơ cấu lại vốn, cổ phần hóa và đưa lên niêm yết các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước lớn (như Agribank, EVN, Viettel, v.v.) dựa trên Nghị định số 57/2026. Quá trình IPO này không chỉ tăng nguồn hàng mà còn thúc đẩy năng suất sản xuất kinh doanh của chính các doanh nghiệp đó. Ngoài ra, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) cũng đang được tạo cơ chế khuyến khích lên sàn.
+ Nâng hạng thị trường và thu hút vốn quốc tế: Đưa thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng (bởi các tổ chức như FTSE hay MSCI) để thu hút dòng vốn lớn và dài hạn từ các nhà đầu tư nước ngoài.
+ Tái cấu trúc nhà đầu tư trong nước và phát triển ngành quỹ: Cần coi thị trường cổ phiếu là một kênh đầu tư chuyên nghiệp thay vì tự phát. Điều này đòi hỏi phải phát triển mạnh mẽ mảng quản lý gia sản (wealth management) và các quỹ đầu tư chuyên nghiệp. Đặc biệt, việc hình thành các quỹ hưu trí tự nguyện hoặc các quỹ kết nối đóng góp giữa người lao động và chủ doanh nghiệp sẽ là chìa khóa để giữ chân dòng vốn dài hạn ở lại thị trường, tương tự như mô hình của các quốc gia phát triển.
Bình luận: